ژیوارنامه

تاریخچه پاسپورت | اولین گذرنامه در جهان

تاریخچه-پاسپورت

پاسپورت در ابتدا سند رضایتی بود که از طرف حاکم قلمرو به مردم داده می‌شد و این سند بر اساس نیازهای جامعه تغییرات زیادی داشت.

اولین گذرنامه جهان

اولین گذرنامه برمی‌گردد به سال 445 قبل از میلاد مسیح؛ در کتاب نحمیا آمده که به او وظیفه‌ای محول شده بود برای کمک به ساخت مجدد اورشلیم. برای این انجام این کار، به او نامه‌ای از سمت پادشاه داده شد تا بتواند گذر آزاد و امنی از پادشاه‌های مربوطه داشته باشد. این اولین مدرکی است که در رابطه با پاسپورت در دسترس است.

تاریخچه-پاسپورت

پاسپورت‌های ابتدایی

در چین، در سال 206 قبل از میلاد مسیح تردد عبور و مرور توسط مدرکی در قلمرو پادشاهی‌شان کنترل می‌شد. در این برگه سن، قد و مشخصه ظاهری افراد به‌عنوان وجه تمایز آن‌ها نوشته می‌شد. افراد اگر قصد عبور از قلمروها را داشتند، مجبور به همراه داشتن این سندها بودند.

تاریخچه-پاسپورت

گذرنامه در جهان اسلام

جهان اسلام نیز پیشینه تاریخی پاسپورت امروزی خود را داشت. در خلافت اسلامی سندی به‌عنوان دریافت و ثبت مالیات پرداختی وجود داشت.

در واقع، هرکسی که چنین سندی نداشت، نمی‌توانست بین مناطق مختلف سفر کند و همچنین  از شهروندان خواسته‌شده بود که بارنامه  خود را در ایستگاه‌های بازرسی مختلف در طول سفر ارائه کنند.

این کاملاً به ایده پاسپورت “مدرن” نزدیک است؛ زیرا در واقع نمونه‌ای از یک سند رسمی سفر است که توسط دولت‌ به ‌شهروندان خود ارائه می‌شود.

در قاره اروپا، زمان سلطنت پادشاه هنری پنجم در انگلستان، مدرکی به‌عنوان “اسناد رفتار ایمن” صادر می‌شد و عملکرد آن عمدتاً برای خارجیانی بود که برای اهداف تجاری به داخل کشور سفر می‌کردند.

گاهی این سندها به شهروندان نیز ارائه ‌شده و در قبال این کار معمولاً هزینه دریافت می‌شد. همان‌طور که مارتین لوید توصیف می‌کند، این نوع “توافق‌نامه‌ها” عمدتاً برای اجازه دادن به مسافران خارجی است که قبلاً دشمن محسوب می‌شدند.

تاریخچه-پاسپورت

اولین ذکر کتبی پاسپورت

قانونی در پارلمان انگلستان در سال 1414 میلادی ثبت شد که می‌توان گفت اولین ذکر کتبی “پاسپورت” در تاریخ معاصر است.

با این‌حال، ریشه کلمه تا به امروز مورد اختلاف بسیاری است. در سال 1420 در فرانسه، پادشاه لوئی یازدهم شروع به صدور گواهینامه‌هایی کرد که اجازه گردش آزاد کالا را می‌داد.

این رویه سرانجام در سال 1464 میلادی به ‌طور محدود به عموم مردم فرانسه گسترش یافت.

به همین دلیل، برخی معتقدند که این کلمه از  کلمه “بندر” فرانسوی آمده است که به دروازه شهر اشاره دارد. ولی عده‌ای نیز عقیده دارند ریشه آن انگلیسی است و از ترکیب “عبور” و “بندر” آمده و اشاره به دسترسی از طریق بنادر دریایی دارد.

تاریخچه-پاسپورت

اولین پاسپورت‌ها واقعاً ویزا بودند

چیزی که هر دو تفسیر در آن اتفاق ‌نظر دارند این است که از نظر تاریخی، این اسناد بیشتر به خارجی‌ها داده می‌شد تا به شهروندان محلی.

این ایده پس از سال‌ها، به‌ویژه با افزایش جمعیت مردم در سال‌های منتهی به انقلاب صنعتی، تغییر کرد. در این مدت، دولت‌ها به دنبال پاسپورت به ‌عنوان وسیله‌ای برای امنیت و شناسایی بودند. از آنجایی‌که افراد بیشتری در جستجوی فرصت‌های بهتر به مهاجرت به کشورهای خارجی فکر می‌کردند، مقامات می‌خواستند راهی مؤثر برای مدیریت این امر پیدا کنند.

مسئله اصلی دستیابی عملی به این هدف هجوم غیرقابل‌کنترل افرادی بود که در اواخر دهه 1800 میلادی مهاجرت می‌کردند و در واقع منجر به انحلال پاسپورت شد. ایالت‌ها نتوانستند از پس شماره‌ها برآیند؛ فرانسه اولین کشوری بود که در سال 1861 میلادی به پاسپورت احتیاج داشت و بیشتر کشورهای اروپایی پس‌ از آن سریعاً این پرونده را دنبال کردند.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.