ژیوارنامه

شب چله| اولین سفره شب یلدا را چه کسی چید؟

شب یلدا

شب چله که بیشتر افراد به آن شب یلدا نیز می‌گویند یکی از رسومات قدیمی ما ایرانی‌ها است.

به این دلیل شب چله نامیده می‌شود که اولین روز از یک دوره چهل روزه در زمستان است. از نظر تقویم سنتی ایرانی، دوره زمانی است که از 22 دسامبر شروع و در 30 ژانویه به پایان می رسد. چهار روز آخر این چله قرار است سردترین روزهای زمستان باشد.

شب چله

کلمه یلدا به زبان سریانی است و معنای آن یعنی تولد، زادروز و میلاد جدید.

هنوز اینکه اولین بار جشن یلدا در کدام منطقه ایران برگزار شد، اطلاعات زیادی دردست نداریم.

اما برخی اعتقاد دارند که حدوداً 300 سال بعد از اینکه رومیان به دین مسیحیت روی آوردند،

به دلیل اینکه نسبت به تولد حضرت عیسی اطلاعات زیادی نداشتند کلیساها، میلاد مهر را به عنوان میلاد مسیح قرار دادند و آن روز را یلدا نامیده و جشن می‌گرفتند.

شب چله یا همان یلدا که تاریخچه 7000 هزارساله دارد را دقیقاً،  اولین شب زمستان که براساس واقعیت طولانی‌ترین شب سال نیز هست آریایی‌ها جشن می‌گیرند که به همان آیین مهر رومیان تا حدودی مربوط است.

اولین جشن شب یلدا چه زمانی بوده است؟

اولین روزی که جشن شب چله را در ایران به طور رسمی معرفی کردند و درتقویم یادداشت کردند در زمان داریوش یکم می‌باشد و آن روز در تقویم‌های رسمی مصر و بابل نیز ثبت شده است.

ایرانیان باستان نیز می‌گفتند که یلدا شب میلاد مهر و دوستی و محبت است.

ایرانیان در زمان قدیم اعتقاد داشتند که خورشید در این شب شکست ناپذیر می‌شود.

آریایی‌ها با دیدن اینکه برخی روزها طولانی و برخی شب‌ها از روزها طولانی‌تر است در شب یلدا فکر می‌کردند که روز به معنای محبت و روشنی در حال مقابله و جنگ با شب و اهریمن است.

به همین دلیل طولانی‌ترین شب سال را به عنوان شب چله جشن می‌گرفتند و می‌گفتند که در این شب پس از جدال طولانی خورشید با اهریمن، خورشید و مهر پیروز می‌شود.

آیین و مراسمات شب چله یا یلدا

در اکثر این مجالس خانواده و اقوام به دیدار پدربزرگ و مادربزرگ می روند و شب را با آنها می گذرانند. در این مراسم انواع میوه، شیرینی و آجیل در کنار چای و شربت سرو می شود. میهمانان از یک شام لذیذ لذت می برند و بعد از آن بزرگترها با قصه و حکایت دیگران را سرگرم می کنند. شاهنامه خوانی و فال گرفتن توسط دیوان حافظ از دیگر تفریحات مورد علاقه و رایج این سنت کهن ایرانی است.

آلمانی‌ها نیز در شب چله ما ایرانی‌ها به جشن و پایکوبی می‌پردازند و ماه شب چله را به نور آفتاب نسبت می‌دهند.

جالب‌ترین موضوع درباره شب چله این است که شاهان در شب چله از تخت پادشاهی خارج شده و لباسی ساده بر تن می‌کردند و در کنار افراد عادی این شب را جشن می‌گرفتند. حتی تمام افراد دربار و خدمتگذاران نیز این کار را می‌کردند آن‌ها اعتقاد داشتند که با این کار یکسان بودن خود و اطرافیان را به مردم عادی نشان می‌دهند.

سفره شب چله چیست؟

این سفره میزد نام دارد و در آن خوراکی‌های گوناگونی قرار می‌دهند.

همانطور که هر رسمی در طول زمان و تاریخ دستخوش تغییر می‌شود رسومات شب یلدا نیز به مرور زمان تغییر پیدا کرده است.

در این سفره شمع، آجیل و خشکبار، میوه‌های تر و خشک، شیرینی و…. قرار می‌دهند. از میوه‌ها می‌توانیم به هندوانه و انار اشاره کنیم.

که به دلیل رنگ قرمزی که دارند به عنوان نماینده خورشید شناخته می‌شوند.

علت استفاده از آجیل و خشکبار نیز به این علت است که دانه‌ها نماد برکت می‌باشند.

از دیگر رسومات شب چله می‌توانیم به روشن کردن آتش یا شمع و داستان گویی مثل حافظ و شاهنامه خواندن اشاره کنیم.

یک فکر در مورد “شب چله| اولین سفره شب یلدا را چه کسی چید؟

  1. علی کامرانی گفت:

    ممنونم واقعا شگفت انگیز بود تاریخچه یلدا
    پیشاپیش یلداتون مبارک و خسته نباشید

    1. شیما رشیدی گفت:

      سلام، یلدای شما هم مبارک ممنون از شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.