مجله ایران

چرا باید 13 را بدر کرد؟ | آیین ایرانی در سیزده بدر

بهار زیباترین ارمغان طبیعت به زمینیان است. سرزمین­‌های بسیاری آغاز بهار را گرامی می­‌دارند و در ایران نیز آغاز این هنگامه­ زیبا با مراسمات و رسوم زیبایی همراه است. از تورهای اروپا بهار 1401 خبر دارید؟

مدت­ها پیش از غوغای بهار، ایرانیان با شور خاصی به استقبال آن می­‌روند. از جشن سده که به نوعی گرامی‌­داشت پایان سرماست، مراسمات استقبال از بهار آغاز می‌­شود. از خانه تکانی و چهارشنبه ­سوری که مراسمات پیش از بهار هستند تا برپایی خوان شکوهمند هفت­‌سین برای خوش­آمدگویی به بهار، همه نشان از اهمیتی است که ایرانیان برای بهار، جشن­ تولد زمین قائل می‌­باشند. 13 بدر کلمه‌ای آشنا برای تمام ایرانیان است. ایرانیان اهمیت زیادی به رسم و رسومات خود می‌دهند و 13 بدر یکی از کهنه‌ترین رسوم این مرز و بوم است.

روز ۱۳ بدر در ایران

روز 13 بدر چه روزی است؟

در نیمه‌­های فروردین، نوبت به آخرین جشن آغازین بهار می‌­رسد. روز 13 بدر زمانی است که امروزه به نام روز طبیعت شهره است و مشتقی از سنت­‌های باستانی ایران می‌باشد. برخلاف دیگر سنت­های باستانی مبدا روز 13 بدر به درستی مشخص نیست،  اما در تاریخ و در روایات متفاوت، درباره سیزدهمین روز فروردین صحبت‌­هایی شده است.

به اعتقاد برخی از صاحب­‌نظران، ایرانیان در شروع سال­‌نو دوازده روز ابتدایی (به یاد دوازده ماه سال) را به شادی و خوشی و دور از دغدغه­‌های انسانی می­‌گذراندند و در روز 13 بدر به طبیعت می­‌رفتند و به طور رسمی پایان نوروز را اعلام می­‌کردند.

آیا 13 نحس است؟

بسیاری از فرهنگ‌­ها سیزده را عددی نحس و بد یمن می‌­دانند و این اعتقاد چنان در باور برخی افراد ریشه دوانده است که در دنیا اختلال روانی­ای به نام سیزده هراسی وجود دارد! البته که عقل سلیم چنین چیزی را پذیرا نیست و برخلاف گذشتگان که بسیار محدود بودند؛ ما در دنیایی از اطلاعات غرق شده­‌ایم و خوب می­‌دانیم که هیچ عدد، روز و یا رنگی به خودی خود نمی­‌تواند بد یمن باشد.

معنی 13 بدر کردن چیست؟

به ‌هرحال برخی معتقدند که سنت روز 13 بدر برای در کردن نحسی روز سیزدهم است و عبارت درکردن یعنی اینکه از بلای سیزده در امان باشیم و اتفاقات بد را از زندگی بدر کنیم. البته این اعتقاد چندان پایه و اساسی ندارد. زیرا اگر چنین بود و نیاکانمان به این خرافه باور داشتند، چرا سیزدهم هرماه را به­‌در نمی‌­کردند؟

روز ۱۳ بدر در ایران

باور ایرانیان درباره عدد 13 و روز 13 بدر

در گاه‌شمار ایرانی هر ماه سال دارای 30 روز است که هرروز نام مخصوصی برای خود دارد. سیزدهمین روز هرماه را تیرروز می‌نامند و تیر یا به زبان اوستایی «تیشتر» خدای باران است. شاید بتوان گفت از آن­جایی که بهار فصل رحمت و بارش است، جشن­‌­های نوروزی را در روز سیزدهم که مختص الهه­‌ای پربرکت است، خاتمه می‌دهند.

کوروش نیکنام که عضوی از جامعه زرتشتی است کتابی با عنوان «از نوروز تا نوروز» دارد و در آن به بررسی برخی از رسومات نوروز و پیشینه آن­ها پرداخته است.

طبق این نوشتار، اپوش که در باور مردمان کهن دیو خشکسالی بود و هر از گاهی سر از زمین بیرون می­‌آورد و باعث پژمردن گیاهان و خشکی آب­ها می‌­شد، مبارزه­ای همیشگی با تیر یا تیشتر، ایزد باران داشت. مردم برای پیروزی تیر در سال جدید در این مبارزه که باعث آبادی زمین می‌­شد، سیزدهمین روز بهار که نخستین تیرروز سال بود، به مراتع سرسبز و دل طبیعت می‌­رفتند و به نیایش ایزد باران می­‌پرداختند و به نوعی از خداوند خواستار پیروزی ایزدشان بودند.

روز ۱۳ بدر در ایران

با همه این تفاسیر، اعتقاد به نحسی عدد سیزده در بین ایرانیان باستان کاملاً موضوعی باطل است. سیزده نه ­تنها نزد مردمان کهن این سرزمین نحس نبوده، بلکه یادآور ایزد محبوبی نیز هست که برای آن­ها سرسبزی زمین و طراوت طبیعت را به ارمغان می‌آورد.

در طول تاریخ آیین‌­های بسیاری به این روز وارد شده که برخی از آن­ها بسیار محبوب و ماندگار شده­‌اند.

برخی از آیین­‌های سیزده­‌ به ‌­در از این قرار است:

  • گره زدن سبزه و آرزو کردن
  • سپردن سبزه به آب روان
  • پرتاب 13 عدد سنگ یا سیب در برخی از مناطق
  • طبخ خوراک­‌های مخصوص که در هرمنطقه متفاوت است، اما در بسیاری از مناطق آش­‌رشته محبوب­ترین خوراک روز 13 بدر است. اعتقاد برخی افراد بر این است که این آش مخلوطی از گیاهان است و گوشتی در آن به­‌کار نرفته و قلب موجود زنده­‌ای از حرکت باز نایستاده است، خوراک مخصوص روز طبیعت شده باشد.
  • انجام بازی محلی که با سرود همراه هستند نیز در مناطقی از ایران برای روز 13 بدر پرطرفدار می‌باشند.
روز ۱۳ بدر در ایران

جمع‌بندی

ایران سرزمینی پهناور با آداب و رسوم گوناگون است و خارج از مرزهای آن نیز مللی هستند که آیین کهن نوروز را گرامی می­‌دارند. با توجه به گوناگونی این فرهنگ‌ها حتماً صدها آیین متفاوت برای برگزاری رویداد بهاره نوروز و رسوم وابسته به آن چون سیزده ­به­ در داریم که البته هدف همه آن­ها تکریم شادمانی است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.